In bài viết này
 
Bình Ðịnh khai thác hiệu quả đất trồng rừng

 
00:00 159/06/2012
 
Ðến nay, trên địa bàn tỉnh Bình Ðịnh có hơn 100 nghìn ha rừng nguyên liệu giấy, góp phần cung cấp một phần nguyên liệu cho công nghiệp chế biến lâm sản, tạo việc làm nâng cao thu nhập cho hàng nghìn hộ đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Tiến sĩ Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) cho biết: "Bình Ðịnh là tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ, có diện tích 603.956 ha. Trong đó diện tích quy hoạch lâm nghiệp là: 384.120 ha, chiếm 63,6% diện tích đất tự nhiên.  Trong những năm qua, tỉnh đã chú trọng công tác bảo vệ và phát triển rừng, khuyến khích các thành phần kinh tế, hộ gia đình, cá nhân tham gia quản lý bảo vệ, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và trồng rừng, nâng độ che phủ của rừng trên địa bàn toàn tỉnh từ 32,9% năm 2000, lên 50,2% năm 2011".

 
Ði đầu phong trào trồng rừng ở Bình Ðịnh là Công ty TNHH trồng rừng Quy Nhơn (QPFL). Công ty hoạt động trồng rừng ở Bình Ðịnh từ năm 1995. Ðây là doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư của Nhật Bản, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực trồng rừng và cung cấp nguyên liệu giấy  cho Công ty mẹ Oji Paper ở Nhật Bản và cung cấp gỗ nguyên liệu cho các công ty sản xuất đồ mộc trong nước. Ðến nay, doanh nghiệp này đã trồng gần 10 nghìn ha rừng và đã bắt đầu khai thác từ năm 2002 mỗi năm khoảng 1.000 ha.
 
Ông T.Ô-ka-đa, Tổng Giám đốc Công ty QPFL cho biết: "Chúng tôi chọn Bình Ðịnh để triển khai dự án vì tỉnh này có diện tích đất trống đồi núi trọc lớn. Tỉnh lại có cảng Quy Nhơn rất thuận lợi cho chúng tôi khi đưa nguyên liệu giấy về Nhật Bản. Khi dự án đi vào hoạt động, chúng tôi nhận thức rằng chính quyền và người dân hy vọng dự án không chỉ nhằm phủ xanh đất trống đồi núi trọc mà còn tạo nhiều việc làm cho người dân địa phương. Do vậy chúng tôi chủ động nắm bắt các ý tưởng hợp lý này nhằm phát triển dự án trồng rừng thương mại quản lý bằng hệ thống quản lý rừng bền vững. Theo đó, QPFL đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững vào năm 2006 và cam kết rằng tất cả các hoạt động trồng rừng phải tuân thủ theo luật pháp của Chính phủ Việt Nam, đồng thời tuân thủ theo những quy định và tiêu chuẩn của tổ chức quốc tế về trồng và khai thác rừng bền vững - FSC. Chúng tôi vừa mới gia hạn lại chứng chỉ FSC của mình vào tháng 3-2011. Hoàn thiện các cam kết thông qua việc thực thi đầy đủ các tiêu chuẩn và tiêu chí của FSC nhằm nâng cấp cải thiện chất lượng hệ thống quản lý là một yếu tố sống còn để đạt được mục tiêu của công ty".
 
Cùng hai kỹ sư lâm nghiệp trẻ của Công ty QPFL Lê Mạnh Cường và Nguyễn Văn Lợi, chúng tôi đến thăm cánh rừng trồng của công ty tại xã Canh Vinh, huyện miền núi Vân Canh. Trước mắt chúng tôi là cả một đại dương diệp lục tố chập trùng trải rộng xanh mát mắt làm dịu lại cái nóng chói chang giữa nắng hè. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết: Khu rừng keo lai này đã bảy tuổi sắp được khai thác. Thực hiện quy định FSC, công ty sẽ chỉ khai thác một khoảnh rừng không quá 350 ha, và chừa lại số cây ở những nơi có độ dốc lớn và gần khu vực sông suối, nhằm chống xói mòn đất. Cũng với mục đích này, ngay sau khi thu hoạch, công ty sẽ tiến hành phát dọn thực bì và "đốt lam nham". Ðây là quy định bắt buộc của tiêu chuẩn FSC. "Ðốt lam nham" là cách làm mà công ty sẽ nhận về mình phần khó khăn để chống xói mòn đất, tránh gây ô nhiễm môi trường. Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty QPFL Nguyễn Hoàng Long  cho chúng tôi biết thêm: "Ðể tránh xói mòn đất và ô nhiễm môi trường, chúng tôi hạn chế đến mức thấp nhất việc mở các tuyến đường khai thác mà dùng các máng lao để đưa gỗ thu hoạch từ trên xuống dưới và dùng tời kéo gỗ từ dưới lên trên. Từ năm 1995, các nhà khoa học của Viện Giống lâm nghiệp của Công ty Oji Paper đã sang Bình Ðịnh nghiên cứu và tìm ra loại giống keo lai phù hợp khí hậu và thổ nhưỡng ở đây. Các nhà khoa học đã chuyển giao quy trình phát triển các loại giống tốt này cho các đối tác ở Bình Ðịnh. Ðến nay hầu hết các diện tích rừng của Bình Ðịnh đều dùng các loại giống này. Vì mục tiêu phát triển bền vững và bảo đảm lợi ích của cộng đồng, từ năm 2002 đến nay, mỗi năm công ty đầu tư khoảng một tỷ đồng mua và cấp miễn phí cho dân hai triệu cây giống loại này, đủ trồng mới khoảng 1.000 ha rừng. Ngoài ra, mỗi năm công ty hợp đồng với các bệnh viện, trích ra khoảng sáu trăm triệu đồng để tổ chức ba đợt khám bệnh và cấp thuốc miễn phí cho đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã miền núi, đời sống còn nhiều khó khăn. Hoạt động trồng rừng, chăm sóc và khai thác đều được thuê bà con tại địa phương, giá một ngày công từ 100 nghìn đến 150 nghìn đồng. Hằng ngày công ty bảo đảm việc làm thường xuyên cho từ 1.000 đến 1.500 người vì vậy bà con rất phấn khởi".
 
Từ mô hình trồng rừng của các nhà đầu tư Nhật Bản và các chính sách khuyến khích đầu tư trồng rừng của tỉnh, phong trào trồng rừng ở Bình Ðịnh lan rộng và thu được hiệu quả tốt. Cũng nhờ phát triển trồng rừng, những năm gần đây trên địa bàn các huyện Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, An Nhơn, Vân Canh, Tuy Phước, Tây Sơn ngày càng xuất hiện khá nhiều nông dân sản xuất giỏi, hằng năm có thu nhập từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng từ việc khai thác gỗ rừng trồng. Ông Trần Ðình Tú ở thôn Tùng Chánh, xã Cát Hiệp, huyện Phù Cát cho biết: Gia đình tôi trồng được sáu ha rừng keo lai. Chúng tôi bắt đầu công việc này từ năm 2005. Từ khi trồng rừng kinh tế, cứ sau mỗi chu kỳ từ bốn đến năm năm gia đình tôi có thu nhập từ 300 đến 400 triệu đồng. Nhờ vậy mà có điều kiện để xây dựng nhà cửa khang trang, lo cho con ăn học. Ở Bình Ðịnh có hàng nghìn hộ dân trồng rừng đạt hiệu quả như ông Tú. Giám đốc Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn (huyện Vĩnh Thạnh) Võ Văn Cường cho biết: Gần đây giá gỗ nguyên liệu giấy tăng cao là do nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu gỗ dăm tăng. Hiện nay, chỉ riêng tỉnh đã có hơn 20 nhà máy chế biến dăm gỗ xuất khẩu nên cạnh tranh thu mua nguyên liệu rất quyết liệt. Giá gỗ nguyên liệu giấy hiện đã lên đến hơn 1,25 triệu đồng/tấn. Như vậy, mỗi ha rừng trồng sẽ cho thu nhập từ 50 đến 70 triệu đồng. Công ty hiện có khoảng 3.000 ha rừng trồng nhưng sản lượng gỗ nguyên liệu khai thác hằng năm vẫn không đủ cung cấp cho các nhà máy chế biến dăm.
 
Chúng tôi đến thăm vườn ươm giống của Công ty TNHH Hoa Ðôn tại xã Phước Thành, huyện Tuy Phước. Kỹ sư lâm nghiệp Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Phó Giám đốc công ty cho biết: Hằng năm công ty cung cấp ra thị trường khoảng năm đến sáu triệu cây giống. Nhưng năm nay do khách hàng có nhu cầu lớn, công ty nhận sản xuất khoảng 10 triệu cây giống. Hiện nay công ty phải tuyển dụng thêm 50 lao động, làm việc tăng ca. Mỗi lao động thu nhập bình quân bốn triệu đồng/tháng. Thấy được lợi ích của việc trồng rừng mang lại, Công ty đã đầu tư trồng được 50 ha rừng ở huyện Vân Canh, tỉnh Bình Ðịnh và huyện Ðồng Xuân, tỉnh Phú Yên.
 
Ðến nay, trên địa bàn tỉnh Bình Ðịnh đã có 43 đơn vị được Sở NN và PTNT cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất kinh doanh cây lâm nghiệp chính, với tổng diện tích vườn ươm là 40 ha, tổng số cây giống sản xuất bình quân 45 triệu cây/năm, đáp ứng nhu cầu trồng rừng trong tỉnh và cung cấp cho các tỉnh lân cận như Phú Yên, Khánh Hòa, Gia Lai, Kon Tum... và xuất sang cả nước bạn Lào. Ngoài việc sản xuất giống bằng phương pháp giâm hom, một số đơn vị còn mạnh dạn đầu tư công nghệ sản xuất giống bằng phương pháp nuôi cấy mô. Hiện nay có ba đơn vị đã đầu tư các phòng nuôi cấy mô với diện tích 1.100 m2, năng lực sản xuất 14 triệu cây/năm.
 
Cũng theo Tiến sĩ Phan Trọng Hổ: Bình Ðịnh hiện nay, diện tích đất lâm nghiệp được quy hoạch cho nhiều dự án cùng thực hiện nhưng không bị trùng lắp, trên cơ sở đó trong những năm qua và những năm tới công tác trồng rừng trên địa bàn tỉnh được đẩy mạnh, nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi núi trọc và nâng cao thu nhập cho người dân. Triển khai thực hiện các dự án, các công ty lâm nghiệp, các ban quản lý, các hộ gia đình cá nhân được giao đất trồng rừng đã chú trọng khâu xác định lập địa để bố trí loài cây trồng phù hợp cũng như thời vụ trồng rừng, chủ động chuẩn bị vật tư, cây giống bảo đảm đủ số lượng cũng như chất lượng đưa vào trồng rừng, do đó diện tích trồng rừng hằng năm trên địa bàn tỉnh đạt khá lớn, tỷ lệ cây sống và tỷ lệ thành rừng đạt cao.